Prezentowana w Gdańsku wystawa
Drogi do Wolności zwraca szczególną uwagę odbiorcy na wydarzenia historyczne, które rozpoczęły proces dekomunizacji na świecie.
Wystawa
Drogi do Wolności jest ważną pozycją w ofercie kulturalnej regionu pomorskiego. Pokazuje wydarzenia historyczne, które miały wpływ
na zmieniającą się historię Polski i Europy.
Prezentacja
jest połączeniem tradycyjnej formy przekazu muzealnego z techniką
prezentacji multimedialnej. Stanowiska komputerowe pokazują realia
komunistycznej Polski, grupują kolejne etapy walki o wolność i
umożliwiają zrozumienie różnych mechanizmów zniewalania polskiego
społeczeństwa.
Dzięki archiwalnym, kilkuminutowym filmom i
slajdom można poczuć atmosferę Sierpnia 1980 i jednocześnie znaleźć się
w ponurych czasach stanu wojennego w Polsce w grudniu 1981, roku 1982 i
1983. Rok 1989 jest ostatnim etapem na polskiej drodze do
niepodległości. Ostatni okres prezentowany na Wystawie to lata 90-te,
przypominające, w kolejności, kraje Europy wchodzące na drogę
demokracji.
Na wystawie
Drogi do Wolności można zobaczyć drewniane tablice, na
których został spisany ręcznie tekst 21 Postulatów z Sierpnia ' 80,
które wywieszone na bramie stoczni informowały mieszkańców, dziennikarzy
i ludzi przybywających z różnych stron Polski, czego domagają się strajkujący od władz PRL.
16 października 2003 r. Tablice z 21 Postulatami wpisane zostały
na Światową Listę Dziedzictwa Kulturowego UNESCO pt. Pamięć Świata.
Sala 1 - Życie codzienne PRL
Sklep spożywczy - to odtworzony prymitywny i ubogi w towary sklep z
lat 70. Zwiedzający mogą zobaczyć jak szara i siermiężna była
rzeczywistość PRL-u. Starsi będą mogli przypomnieć sobie pustki półek
sklepowych, a na nich jedynie dostępne ocet i musztarda. Symboliczny
sklep to doskonała okazja do przypomnienia sobie tak często dzisiaj
idealizowanych realiów życia Polaków w socjalizmie.
Sala 2 - Wprowadzenie historyczne
W latach 50-tych symbolem państwa komunistycznego było więzienie, o
tym i o więźniach komunistycznych opowiada zrekonstruowana cela
więzienna. Jest ona jednocześnie symbolem czasów, w których możliwość
wyjazdu poza granice bloku sowieckiego graniczyła niemal z cudem.
Prezentacja komputerowa przedstawia kolejne etapy walki o wolność i
prawa obywatelskie przed sierpniem ' 80. ,,Polskie miesiące'' ukazują
kolejne wystąpienia przeciwko władzy komunistycznej w latach: 1956,
1968, 1970, 1976, 1980, 1981, 1988 i 1989. ,,Opozycja demokratyczna''
prezentuje ugrupowania opozycyjne walczące o wolną Polskę, ,,Kościół''
- film w specjalnych segmentach historycznych opisuje walkę kościoła
katolickiego o wolność sumienia i podkreśla jego historyczną rolę w
dążeniu narodu polskiego do niepodległości. Fenomen działalności
niepodległościowej na emigracji, niezależnej działalności wydawniczej i
emigracyjnej Polaków ukazują filmy ,,Emigracja'' i ,,Kultura
niezależna''. Realia komunistycznej Polski przedstawione są w
,,Państwie totalitarnym'' i ,,Życiu codziennym w PRL''.
Sala 3 - Sierpień 14.08.1980 - 31.08.1980
Przechodząc przez ukwieconą, historyczną bramę Stoczni Gdańskiej
widzimy duże popiersie Lenina, którego imię nosiła stocznia.
Prezentowane filmy pokazują 18 dni strajku, którego wydarzenia odbiły
się echem na całym świecie i stały się symbolicznym początkiem procesu
upadku komunizmu w Europie. Rzeczywistość strajkową podkreślają
fragmenty oryginalnych nagrań z negocjacji, piosenki strajkowe,
symboliczny blok styropianu. Drewniane tablice, na których został
spisany ręcznie tekst 21 postulatów strajkowych, zostały wpisane 16
października 2003 roku na światową Listę Dziedzictwa Dokumentacyjnego
UNESCO pt. ,,Pamięć świata''. W sali ,,Sierpień '80'' możemy poznać
historię znaku graficznego ''Solidarność'', zobaczyć rekonstrukcję
miejsca negocjacji przedstawicieli zakładów pracy Wybrzeża i ówczesnego
rządu (Sala BHP), zdjęcia pokazujące moment podpisania historycznych
Porozumień Sierpniowych.
Sala 4 - Solidarność i nadzieja 01.09.1980 - 12.12.1980
Legalna działalność ,,Solidarności'' trwała 16 miesięcy, okres ten
nazywano ,,16 miesięcy wielkiej nadziei''. Ponad 10 milionów Polaków
zapisało się w 1980 roku do nowego związku, życie artystyczne i
społeczne nabrało tempa. Prezentowane slajdy pokazują z jednej strony
16 miesięcy wielkiej nadziei Polaków na doprowadzenie kraju do pełnej
suwerenności, z drugiej natomiast możemy zobaczyć prowokacje służb
bezpieczeństwa, prowadzące do destabilizacji i zerwania umowy z
sierpnia 1980 roku.
Sala 5 - Stan wojenny 13.12.1981 - 22.07.1983
Pamiętnego 13 grudnia 1981 roku władza komunistyczna wystąpiła
przeciwko własnemu narodowi. Złowrogi sens propagandy komunistycznej z
tego okresu pomogą zrozumieć zwiedzającym nagrania proklamacji generała
Wojciecha Jaruzelskiego, fragmenty konferencji ówczesnego rzecznika
rządu Jerzego Urbana. W gablotach umieszczone są wykonane prymitywną
techniką naklejki i znaczki demonstrujące, że ,,Solidarność żyje
nadal''. W sali znajduje się także rekonstrukcja podziemnej drukarni.
Sala 6 - Retrospekcja filmowa
Retrospekcja filmowa to siedmiominutowy przegląd filmów
archiwalnych, nawiązujących do wybuchów niezadowolenia społecznego w
różnych okresach historycznych od 1956 do 1989 roku. W sali można
również obejrzeć polskie kalendarium historyczne obejmujące lata 1944 -
1989.
Sala 7 - Czas zmian
W ostatniej sali prezentowany jest w formie filmowej czas przemian w
krajach Europy centralnej i wschodniej, zapoczątkowany w czerwcu 1989
roku w Polsce. Wydarzenia w Polsce zainicjowały tzw. efekt echa, czyli
proklamowanie niepodległości przez poszczególne kraje Europy. W sali
dodatkowo można obejrzeć wystawy czasowe, nawiązujące bezpośrednio do
całej prezentacji ,,Drogi do Wolności''.
